|
Historia Warszawy
Warszawa - Stolica i największe miasto Polski, usytuowane nad Wisłą w Kotlinie Warszawskiej, 1618 000 mieszkańców. Centrum polityczne, kulturalne, naukowo-oświatowe, wielki ośrodek finansowy i przemysłowy. Gród na Starym Bródnie istniał od X w., później ośrodek grodowy przeniesiony został na skarpę wiślaną.
Stara Warszawa otrzymała prawa miejskie na przełomie XIII i XIV w., znaczny rozwój, wzrost znaczenia i zamożności. Od czasów księcia Janusza I (1374-1429) stolica Mazowsza. W 1526 r. weszła w skład Korony. Od 1569 r. miejsce sejmów walnych koronnych. W 1596 r. Zygmunt III Waza podjął decyzję o przeniesieniu do Warszawy stolicy z Krakowa. W XVII w. znaczny rozwój miasta, powstanie wielu obiektów użyteczności publicznej, licznych budowli sakralnych i siedzib magnackich. Poważne zniszczeniapodczas najazdu szwedzkiego w latach 1655-1660, następnie przebudowa całego Starego i Nowego Miasta. Rozwój w czasach saskich, a zwłaszcza stanisławowskich (w latach 1760-1792 czterokrotny wzrost liczby mieszkańców do 120 000), przerwały walki Insurekcji Kościuszkowskiej i rozbiory (wcielenie miasta do Prus, potem do Imperium Rosyjskiego). W roku 1816 otwarcie Uniwersytetu, a w 1845-1848 kolei warszawsko-wiedeńskiej. W XIX w. znaczny rozwój przemysłu i infrastruktury miejskiej, u schyłku wieku budowa wodociągów, kanalizacji, sieci gazowej. Krwawe walki podczas Powstania Listopadowego (1830-1832), Styczniowego (1863-1864) i Rewolucji 1905 r. Regres gospodarczy podczas I wojny światowej. 12 XI 1918 r. wyzwolenie przy wydatnym udziale ludności cywilnej i przywrócenie miastu statusu stołeczności. W okresie międzywojennym znaczny rozwój przemysłu, urządzeń komunalnych, szkolnictwa, nauki, kultury, inwestycje komunikacyjne, budowa wielu osiedli mieszkaniowych, wzrost liczby mieszkańców do 1 289 000 w 1939 r. Od dnia 1 IX 1939 r. bombardowana, 28 IX Warszawa skapitulowała przed wojskami III Rzeszy. W sierpniu 1944 r. wybuch Powstania Warszawskiego, podejmującego próbę wyzwolenia spod jażma okupanta. W wyniku terroru lat 1939-1945 (masowa eksterminacja, łapanki, publiczne egzekucje, obozy, żydowskie getto, bombardowania) śmierć poniosło około 800 000 mieszkańców, a substancja miejska zostało zburzona w 84%. Po zakończeniu wojny nastąpiła odbudowa części historycznej struktury miasta, budowa licznych osiedli dla rosnącej liczby mieszkańców. W ciągu ostatnich kilku lat wzrost znaczenia stolicy jako centrum finansowego oraz usługowego, powstanie nowoczesnych budowli biurowych i handlowych, korzystna zmiana w wyglądzie miasta..
|